نام خدا

در خصوص مسائل و مشکلات آموزش و پرورش حرف ها و حدیثهایی زیادی و جود دارد که باید توسط متخصصین امر مورد کالبد شکافی قرار گیرد .اما اینجانب وقتی طرح ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی در آموزش و پرورش را بدون هیچ گونه  پیشداوری چند بار  خوانده بودم علی رغم بعضی کاستی ها حقیقتا نکات مثبتی نیز در آن وجود دارد.آموزش و پرورش ما با تراکم زیاد نیروها و در کنار آن همه ساله دچار کسری بودجه فراوانی نیز مواجهه است. اگر چه برای حل این معضل نیاز به همکاری بخشهای دیگر دولت و همچنین توجه ویژه مجلس نیز هست اما آموزش و پرورش به عنوان یک دستگاه و وزیر نیز بعنوان متولی این بخش باید در کوتاه مدت این مشکل را در درون خود بنوعی بار سنگین کسری بودجه را کاهش دهد.

یکی از این راهها جبران کسری ساعات تدریس با استفاده از نیروهای خرید خدمت می باشد .

فلسفه استفاده از نیروهای خرید خدمت بسیار روشن و در عین حال مقرون بصرفه است( اگر بتوان آن را بنحو درستی اجرا نمود). در این روش آموزش و پرورش بعضی از کمبود های خود را (مانند خدمات آموزشی و توانبخشی و ... )  از طریق عقد قرار داد با شرکتها و موسسات و تعاونی هایی که خدمات مورد نظر را ارائه می دهند در حالت رقابتی تامین می کند و شرکتها و موسسات و تعاونی ها با معرفی های نیروهای مورد نظر به آموزش و پرورش و در صورتی که این نیروها شایستگی لازم را دارا باشند در صورت گذراندن دروه یا دوره های خاص میتوانند در بخش های آموزش و پرورش خدمات مورد نظر را ارائه نمایند. همچنانکه که در ماده 13فصل دوم( راهبردها و فناوری انجام وظایف دولت) قانون خدمات کشوری موید این نکته است:

ماده 13 - امور تصدیهای اجتماعی‌، فرهنگی و خدماتی با رعایت اصول بیست و نهم (29) و سی‌ام (30) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از طریق توسعه بخش تعاونی و خصوصی و نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی تعیین صلاحیت شده و با نظارت و حمایت دولت و با استفاده از شیوه‌های ذیل انجام می گردد:

1- اعمال حمایتهای لازم از بخش تعاونی و خصوصی و نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مجری این وظایف‌.

2- خرید خدمات از بخش تعاونی وخصوصی و نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی.

3- مشارکت با بخش تعاونی و خصوصی و نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی از طریق اجاره‌، واگذاری امکانات و تجهیزات و منابع فیزیکی ‌.

4- واگذاری مدیریت واحدهای دولتی به بخش تعاونی و خصوصی و نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی با پرداخت تمام و یا بخشی از هزینه سرانه خدمات‌.

در  تبصره 2 ماده 13 قانون خدمات کشوری آمده است:

تبصره 2- تأیید صلاحیت علمی و اخلاقی کلیه افراد موضوع این قانون که به موجب این ماده در بخشهای آموزشی، بهداشتی و فرهنگی اشتغال خواهند داشت مطابق ضوابط فصل ششم این قانون و تأیید استانداردهای مربوط و کیفیت و قیمت خدمات نیز مطابق قوانین و مقررات مربوط است.

و براساس فصل ششم  قانون خدمات کشوری نیروهایی که وارد دستگاه می شوند  علاوه بر شرایط عمومی باید دارای شرایط خاص باشند که باتوجه به موضوع بحث ما اهم آن عبارتند از :

1.  دارابودن مدرک تحصیلی دانشگاهی و یا مدارک همتراز

2.  داشتن سلامت جسمانی و روانی و توانایی برای انجام کاری‌که استخدام  می‌شوند

3.  توانایی آنان در مهارتهای پایه و عمومی فناوری اطلاعات

4.  دستگاههای اجرائی می‌توانند در صورتی که در قوانین و مقررات قبلی مورد عمل خود شرایطی علاوه بر شرایط مطرح شده ی  این قانون داشته باشند، آن را ملاک عمل قرار دهند

 با توجه مقدمه و موارد مطرح شده برای اجرای بهتر و مطلوب طرح ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی و استفاده از نیروهای خرید اموزشی و همچنین بکارگیری نیروهای مازاد در بخش های دیگر موارد زیر مطرح است:

1.  طرح ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی گذشته از اجرای آن در مراکز  آموزشی و مدارس در سطح حوزه ی ستادی  سازمان ها و ادارات نیز به اجرا در اید چرا که اجرای آن گذشته از توجه به روح عدالت محوری بخشهایی از حوزه ی ستادی و ... وجود دارند که یا به انجام فعالیتهای موازی می پردازند و یا مجموعه فعالیتهای این بخش آنقدر کم و یا فصلی است که اینگونه فعالیتها را می توان توسط بخش های دیگر به انجام رساند. (با مطالعه دقیق و کارشناسی  در چارتهای سازمانی بعضی از بخشهای سازمانها و ادارات می توان این موضوع را مشاهده نمود.)

2.  طرح ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی نباید باعث خارج شدن  تعداد دانش آموزان  از حد استاندارد گردد. امروزه به واقع در کلاسهایی با دانش آْموزان عادی و با حجم بالای 30 نفر ( در مقاطع ابتدایی )   نمی توان آموزش و پرورش مطلوب را به انجام رساند. این موضوع  در خصوص دانش آموزان ویژه تفاوت جدی خواهد داشت.

3.  در طرح ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی احتمال جابجایی نیروها در بخش های دیگر وجود دارد . همچنانکه که در قانون خدمات کشور ی و طرح ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی اشاره شده است باید نیروهای وارد شده در بخش جدید آموزشهایی فشرده و اختصاصی را بگذرانند.

4.  طرح ساماندهی و مدیریت نیروی انسانی نباید باعث و مانع تکمیل چارت سازمانی پیش بینی شده  مدارس و مراکز آموزشی  گردد. چرا که بخشهای مختلف در سازمان مدارس به عنوان اعضای به هم پیوسته ی عمل می کنند . و در صورت کارکرد  ضعیف و یا حذف  هر یک از بخشها  ، قسمتهای دیگر آسیب جدی خواهند دید و در نتیجه یک مدرسه و یا مجتمع ناقص نمی تواند وظیفه ی خود را بنحو درستی به انجام برساند.

5.  نیروهای خرید آموزشی عمدتا نیروهایی جوان  و دارای مدارک دانشگاهی هستند که بکارگیری از این توانمندی می تواند در آموزش و پرورش  بسیار مفید باشد .  اما اگر بدون توجه به شرایط خاص شغلی در بعضی بخشها از جمله آموزش و پرورش استثنایی از این نیروهای عمدتا جوان و تحصیلکرده که توانمندیهای  بالقوه و بالایی دارند دوره های خاص را نگذرانند ممکن است ضربات جبران ناپذیری  به  بخشهایی مانند سردرگمی و نگرش منفی نسبت به شغل مورد نظر و از داست دادن اعتماد به نفس این نیروها -   پایین آمدن کیقیت آموزش  و همچنین منجر به  آسیب روحی و روانی به  دانش آموزان آسیب پذیر و والدین آنان گردد.

در پایان ذکر این نکته را لازم و ضروری می دانم که معمولا در قانون نویسی و سیاستگذاری ، بسیاری از مسائل بصورت مطلوب و زیبا دیده می شود . و در بسیاری از موارد  (نه همه)  چون ما به نکات مهمی که در قانون و دستورالعمل ها ذکر شده توجه نمی کنیم ممکن است در کل آن قانون و یا آن  دستورالعمل را زیر سئوال ببریم.

با آرزوی موفقیت