ب 4)روش‌هاي منفي كاهش‌ رفتار

1) خاموشي: براساس نظريه شرطي‌سازي كنشگر چنانچه رفتاري با پيامد مثبت (تقويت‌كننده) مواجه نشود و اين فرايند چند بار تكرار شود آن رفتار خاموش مي‌شود.

2)‌محروم كردن از تقويت: فرد به خاطر انجام رفتاري نامطلوب براي مدتي از دريافت تقويت محروم مي‌شود.

3) جريمه كردن: وقتي فردي مرتكب رفتار نامطلوب شود او را وادار کرد تا براي جبران عمل خلاف خود ، به اصلاح آن بپردازد.

4) تنبيه: ارائه محرك آزارنده يا تقويت كننده منفي به دنبال رفتار نامطلوب گفته مي‌شود كه نتيجه‌اش ضعيف شدن يا كاهش احتمال وقوع آن است.

 

آثار جانبي تنبيه

1- رفتار تنبيه شده، پس ازپايان يافتن تنبيه در خزانه رفتار فرد باقي مي‌ماند و به محض اينكه عامل تنبيه كننده ضعيف شد آن رفتار مجدداً ظاهر مي‌گردد.

2- سبب انزجار فرد تنبيه شونده از تنبيه كننده مي‌شود.

3- عمل تنبيه كردن به سرعت توسط ديگران يادگرفته مي‌شود.

4- تنبيه منجر به پرخاشگري مي‌شود.

5- فرد تنبيه شده ممكن است رفتار نامطلوب ديگري جانشين رفتار تنبيه شده نمايد.

6- اگر روش‌هاي تنبيهي ادامه‌دار باشد سرانجام ممكن است شخص تنبيه شده به تنبيه‌كننده حمله نمايد.

 

4) روش‌هاي برخاسته از نظريه‌ يادگيري مشاهده‌اي

الف) روش‌هاي ايجاد و افزايش رفتارهاي مطلوب

1- الف) ايجاد رفتار با استفاده از اصل اكتساب: يعني از راه مشاهده رفتار ديگران كه عمل را انجام مي‌دهند و فرد از راه مشاهده آن عمل را مي‌آموزد.

2- الف)‌ با استفاده از اصل بازداري‌زدايي: يعني از طريق مشاهده الگويي كه بدون تجربه هيچ‌گونه پيامد نامطلوب رفتاري را كه مشاهده كننده از انجام آن بيمناك است انجام دهد.

3- الف) با استفاده از اصل آسان‌سازي: يعني كسي كه از قبل رفتاري را آموخته است اگر شاهد انجام آن رفتار از سوي ديگران باشد خود به‌خود به انجام رفتار راغب خواهد شد.

 

ب) روش‌هاي كاهش‌ و حذف رفتارهاي نامطلوب

1- ب) با استفاده از اصل بازداري: اگر فرد الگويي را مشاهده كند كه با خاطر انجام رفتارش تنبيه شده است احتمال انجام آن رفتار كاهش مي‌يابد.

2- ب) با استفاده از روش رفتار ناهمساز: فرد رفتارهايي را از الگو مورد مشاهده قرار دهد كه با رفتار مشكل آفرين او مغاير است.

3- ب) روش الگو برداري نهان: به جاي نمايش صحنه‌هاي زنده از فرد خواسته مي‌شود تا الگوهايي را كه به رفتارهاي خاصي اشتغال دارند درذهن خود تجسم كند

  

منابع

1- اتكینسون، هيلگارد و (1989) (براهني و همكاران 1378) زمينه روان‌شناسي       رشد

 2- بيلر، رابرت (كديور 1374)     كاربرد روان‌شناسي در آموزش    نشر دانشگاهي

 3 - سيف، علي‌اكبر (1378)      روان‌شناسي پرورشي                 آگاه

 4- سيف، علي‌اكبر (1377)      تغيير رفتار و رفتاردرماني            دوران

 5- شفيع‌آباد، عبداله و ناصري (1371)   نظريه‌هاي مشاوره و روان‌درماني  نشر دانشگاهي

 6- كديور، پروين (1382)       روان‌شناسي تربيتي                         نشر دانشگاهي

 7- كريمي، يوسف (1370)    تغيير دادن رفتارهاي كودكان و نوجوانان    فاطمي

 8- هرگنهان و اُلسون (سيف 1374) مقدمه‌اي بر نظريه‌هاي يادگيري        دانا

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است